Cymorth i dalu am ofal plant

Gallwch gael hyd at £500 bob 3 mis ar gyfer pob un o'ch plant. Mae hyn yn gyfystyr â hyd at £2,000 y flwyddyn i helpu gyda chostau gofal plant. Mae hyn yn mynd i fyny i £1,000 bob 3 mis os yw plentyn yn anabl (hyd at £4,000 y flwyddyn).   

Os ydych yn derbyn Gofal Plant Di-dreth, byddwch yn sefydlu cyfrif gofal plant ar-lein ar gyfer eich plentyn. Am bob £8 rydych chi'n ei dalu i'r cyfrif hwn, bydd y llywodraeth yn talu £2 i'w ddefnyddio i dalu'ch darparwr.

Gallwch gael Gofal Plant sy’n Rhydd o Dreth ar yr un pryd â Chynnig Gofal Plant Cymru  os ydych yn gymwys ar gyfer y ddau.

Gallwch ei ddefnyddio i dalu am ofal plant cymeradwyer enghraifft:

• gwarchodwyr plant, meithrinfeydd a nanis
• clybiau ar ôl ysgol a chynlluniau chwarae

Rhaid i'ch darparwr gofal plant fod wedi cofrestru ar gyfer y cynllun cyn i chi allu eu talu ac elwa o ofal plant di-dreth. Gwiriwch gyda'ch darparwr i weld a ydyn nhw wedi cofrestru.

Plant ag Anableddau

Os yw'ch plentyn yn anabl ac fel arfer yn byw gyda chi, efallai y byddwch yn cael hyd at £4,000 y flwyddyn. Mae'r gefnogaeth hon yn parhau tan 1 Medi ar ôl eu pen-blwydd yn 16 oed. Mae’n gymwys ar gyfer hyn os ydynt:

• yn derbyn Lwfans Byw i'r Anabl, Taliad Annibyniaeth Bersonol, Taliad Annibyniaeth y Lluoedd Arfog, Taliad Anabledd Plant (yr Alban yn unig) neu Daliad Anabledd Oedolion (yr Alban yn unig)
• wedi’u hardystio’n ddall neu ag amhariad difrifol ar eu golwg

Gallwch ddefnyddio'r arian Gofal Plant sy'n Rhydd o Dreth ychwanegol:

• i dalu am fwy o oriau gofal plant.
• I helpu eich darparwr gofal plant i brynu offer arbenigol, fel cymhorthion symudedd.

Siaradwch â nhw am ba offer y gall eich plentyn ei gael.

I gael rhagor o wybodaeth a’r meini prawf cymhwysedd:

Mae'r Cynnig Gofal Plant yn ariannu addysg feithrin a gofal plant i blant 3 i 4 oed, cyn iddynt ddechrau addysg llawn amser.

In the Vale of Glamorgan, it is made up of 12.5 hours per week in a school nursery and 17.5 hours per week of funding at a registered childcare provider in term time.

Yn ystod gwyliau'r ysgol, byddwch yn derbyn hyd at 30 awr yr wythnos o gyllid gan ddarparwr gofal plant. Dim ond am dair wythnos y tymor y mae hyn (cyfanswm o 9 wythnos o wyliau'r flwyddyn). Cyfanswm o 48 wythnos o ofal plant wedi’i ariannu’r flwyddyn.  

Mae cymorth ychwanegol ar gael drwy'r Grant Cymorth Ychwanegol. Mae hyn yn cefnogi plant cymwys sydd ag anghenion ychwanegol, felly sicrhewch y gallant elwa o'r Cynnig.

I gael rhagor o wybodaeth, ewch i dudalen we Cynnig Gofal Plant Bro Morgannwg:

O 2 Tachwedd 2026, bydd pob plentyn dwy oed yn gymwys i gael hyd at 12.5 awr yr wythnos o ofal plant a ariennir gan Lywodraeth Cymru, ble bynnag yn Fro Morgannwg rydych chi’n byw.

Mae'r cyllid gofal plant llywodrarth cymru i blant dau oed 12.5 awr o ofal plant yr wythnos yn ystod y tymor. Bydd plant yn dechrau'r cynnig o'r tymor ar ôl eu hail ben-blwydd tan y tymor ar ôl eu trydydd pen-blwydd. Gellir cynnig gofal plant mewn lleoliadau Dechrau'n Deg, ac mewn lleoliadau gofal plant preifat. Rhaid iddynt fod wedi'u cofrestru i ddarparu'r cynnig gofal plant dau oed.

Mae Credyd Cynhwysol yn daliad i'ch helpu gyda'ch costau byw. Efallai y byddwch yn gallu ei gael os ydych ar incwm isel, yn ddi-waith neu’n methu â gweithio.  

Os ydych yn talu am ofal plant tra byddwch yn mynd i'r gwaith, gall Credyd Cynhwysol dalu rhywfaint o'ch costau gofal plant. Mae hyn yn cynnwys clybiau gwyliau, clybiau ar ôl ysgol a chlybiau brecwast. Os ydych yn byw gyda phartner, mae angen i'r ddau ohonoch fod yn gweithio, a chymryd bod gan eich partner y gallu i ofalu am eich plant. Gallwch gael hyd at 85% o gostau gofal plant yn ôl i chi.  

Efallai y byddwch yn gallu cael help gan y Gronfa Cymorth Hyblyg os oes rhaid i chi dalu costau gofal plant ymlaen llaw a bod un o'r canlynol yn berthnasol:  

• rydych chi'n dechrau gwaith

• rydych chi’n cynyddu'r oriau rydych chi'n eu gweithio, er enghraifft rydych chi wedi symud o waith rhan amser i waith llawn amser

 I gael mwy o wybodaeth:

Cynllun Awdurdod Meithrin y DU (UKNA) - rhwng 9 mis a 3 oed

• Mae'r cynllun hwn yn sicrhau bod pob teulu yn y Lluoedd Arfog yn gallu cael mynediad at yr un faint o ofal plant a ariennir waeth ble yn y DU maen nhw'n byw.
• Mae gan rieni cymwys plant sy'n byw yng Nghymru rhwng 9 mis a 3 oed hawl i 30 awr yr wythnos o ofal plant a ariennir, am 38 wythnos y flwyddyn. 
• Mae'r cynllun UKNA yn ad-dalu'r gwahaniaeth mewn costau gofal plant rhwng yr hyn y mae gan rieni hawl iddo o ran gofal plant wedi'i ariannu yng Nghymru a'u hawl i ofal plant a ariennir os ydyn nhw yn byw yn Lloegr.
• O'r tymor ar ôl pen-blwydd y plentyn yn 3 oed,^rd mae cymhwysedd ar gyfer cynllun UKNA yn dod i ben, a bydd angen i deuluoedd ddefnyddio gofal plant a ariennir gan Lywodraeth Cymru. 
• Mae cymhwysedd ar gyfer yr UKNA yr un fath ag ar gyfer y Cynllun Gofal Plant Di-dreth
• Rhaid i'r lleoliad gofal plant y mae'r rhiant yn ei ddefnyddio fod wedi'i gofrestru gan AGC ac wedi ymuno â’r Cynllun Gofal Plant Di-dreth.

Cynllun Gofal Plant Cofleidiol - ar gyfer plant 4-11 oed (neu hyd at 16 oed os yw'r teulu'n derbyn budd-daliadau anabledd penodol)

• Mae'r cynllun hwn yn darparu 20 awr o ofal plant y tu allan i'r ysgol wedi'i ariannu i blant oedran ysgol gynradd, am 39 wythnos y flwyddyn.
• Mae plant sy'n cael eu haddysgu gartref hefyd yn gymwys. 
• Mae'r cynllun UKNA yn ad-dalu costau gofal plant.
• Mae’r meini prawf cymhwysedd yr un peth ag ar gyfer y Cynllun Gofal Plant Di-dreth
• Rhaid i'r lleoliad gofal plant y mae'r rhiant yn ei ddefnyddio fod wedi'i gofrestru gan AGC ac wedi ymuno â’r Cynllun Gofal Plant Di-dreth.

Os ydych dros 19 oed, efallai y bydd angen i chi dalu ffioedd dysgu. Mae'r rhan fwyaf o golegau Addysg Bellach (AB) yn cynnig hyfforddiant am ddim neu ostyngol i'r canlynol:

• dysgwyr o deuluoedd incwm isel
• dysgwyr anabl
• dysgwyr ar fudd-daliadau

Efallai y byddwch hefyd yn gymwys i gael Grant Dysgu Llywodraeth Cymru gan Gyllid Myfyrwyr Cymru.  

Efallai y byddwch yn gallu cael help gyda chost gofal plant tra byddwch yn astudio. Cysylltwch â'ch ysgol neu goleg i gael rhagor o wybodaeth.

Yn dibynnu ar eich amgylchiadau, efallai y byddwch yn gallu derbyn 85% o'ch costau gofal plant. Mae hyn tuag at gost gofal plant cofrestredig neu gymeradwy.   

Gallwch wneud cais am y grant gofal plant: os ydych chi:

• os oes gennych o leiaf un plentyn dan 15 oed sy'n dibynnu arnoch yn ariannol, neu dan 17 oed os oes ganddo anghenion addysgol arbennig
• os ydych yn defnyddio darparwr gofal plant sydd wedi'i gofrestru gan Arolygiaeth Gofal Cymru (AGC)
• os ydych yn mynychu cwrs amser llawn neu ran-amser (gan gynnwys cwrs dysgu o bell). Mae'n rhaid i chi hefyd fod yn derbyn cyllid myfyrwyr israddedig sy'n dibynnu ar incwm eich cartref.

Ni allwch wneud cais yn yr amgylchiadau canlynol:

• rydych chi’n hawlio elfen gofal plant Credyd Cynhwysol neu Gredyd Treth Gwaith
• rydych chi’n cael gofal plant sy’n rhydd o dreth gan Gyllid a Thollau Ei Fawrhydi
• rydych chi’n talu perthynas yn unig i ofalu am eich plentyn
• rydych chi neu eich partner yn cael arian gan y GIG.

I gael mwy o wybodaeth:

Mae Cyngor Bro Morgannwg yn cynnig Cynllun Cymorth Gofal Plant â Ffocws ar gyfer plant sydd ag angen ychwanegol sy'n dod i'r amlwg a/neu ddiagnosis yn ymwneud â hynny, neu blentyn sydd mewn perygl o fod yn ynysig.

I gael mwy o wybodaeth: